સ્વચ્છતા, સુરક્ષા, સુગમતા અને ટેકનોલોજી આધારિત દેખરેખ પર વિશેષ ભાર; નાગરિક-કેન્દ્રીય સેવાઓને વધુ બહેતર બનાવવાનો ઉદ્દેશ્ય
નવી દિલ્હી: રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર નાગરિક-કેન્દ્રીય સેવાઓમાં વધારો કરવાના ભાગરૂપે, ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ (NHAI) દ્વારા ટોલ પ્લાઝા પર જાહેર શૌચાલય સુવિધાઓ અને પાર્કિંગ વિસ્તારોના અપગ્રેડેશન, જાળવણી અને સ્માર્ટ મોનિટરિંગ માટે નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવી છે. આ માર્ગદર્શિકાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હાઇવે વપરાશકર્તાઓને સ્વચ્છ, સુરક્ષિત અને કાર્યરત જાહેર સુવિધાઓ પૂરી પાડવાનો છે, જેમાં નિયમિત સફાઈ, ટેકનોલોજી-સક્ષમ મોનિટરિંગ અને જવાબદારી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, વર્તમાન શૌચાલય સુવિધાઓનું સમારકામ કરતા પહેલા તેનું ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. અપગ્રેડેશનની પ્રક્રિયામાં ફ્લોરિંગ, પ્લમ્બિંગ, સેનિટરી ફિટિંગ્સ, લાઇટિંગ, વેન્ટિલેશન, ડ્રેનેજ અને અન્ય આવશ્યક સુવિધાઓ આવરી લેવામાં આવશે. વધુમાં, શૌચાલય બ્લોક્સના કદ અને વાહનોની અવરજવરના આધારે હાઉસકીપિંગ અને સફાઈનું સમયપત્રક નક્કી કરવામાં આવશે, જેથી નિયમિત જાળવણી સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
સુરક્ષા અને સુગમતાને પ્રાધાન્ય આપતા, માર્ગદર્શિકામાં મહિલા હાઈવે વપરાશકર્તાઓ અને રાત્રિ રોકાણ કરતા પરિવારો માટે વિશેષ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. તેમાં યોગ્ય લાઇટિંગ, એપ્રોચ રોડ અને પાર્કિંગ વિસ્તારોમાં સીસીટીવી સર્વેલન્સ, સેનિટરી નેપકિન વેન્ડિંગ મશીનો અને માહિતી બોર્ડનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ માટે દરેક આવરી લેવાયેલા ટોલ પ્લાઝા પર ઓછામાં ઓછું એક અવરોધ મુક્ત અને સુગમ શૌચાલય એકમ પૂરું પાડવું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. ભવિષ્યમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહન ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટેની જોગવાઈ સાથે પાર્કિંગ વિસ્તારોમાં પણ સુધારો કરવામાં આવશે.
સુવિધાઓની દેખરેખ માટે ટેકનોલોજી આધારિત સ્માર્ટ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવશે, જે પાણીની ઉપલબ્ધતા, દુર્ગંધ, સીવેજનું સ્તર અને શૌચાલયના ઉપયોગને ટ્રેક કરશે. કોઈપણ સમસ્યા સર્જાય તો એલર્ટ સિસ્ટમ દ્વારા સમયસર સુધારાત્મક પગલાં લઈ શકાશે. આ મોનિટરિંગ ડેટાને NHAI ના સેન્ટ્રલ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સાથે સાંકળવામાં આવશે. વપરાશકર્તાઓ રાજમાર્ગયાત્રા એપ સાથે જોડાયેલા QR કોડ અને ટચસ્ક્રીન દ્વારા પ્રતિસાદ આપી શકશે. નોંધનીય છે કે, સફાઈ માટે સંપૂર્ણપણે મશીન આધારિત પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ ફરજિયાત કરાયો છે, અને માણસો દ્વારા પ્રવેશ પર સખત પ્રતિબંધ રહેશે.
કામગીરી-આધારિત જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક સંરચિત નિરીક્ષણ માળખું સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં દૈનિક દેખરેખથી લઈને વાર્ષિક થર્ડ-પાર્ટી મૂલ્યાંકન સુધીની પ્રક્રિયાઓ સામેલ છે. જો સુવિધાઓ યોગ્ય રીતે જાળવવામાં ન આવે તો નાણાકીય દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે અને વારંવાર નિષ્ફળ જતી એજન્સીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. NHAI ના આ પગલાં દ્વારા ટોલ પ્લાઝા પર જાહેર સુવિધાઓની જાળવણીમાં નોંધપાત્ર સુધારો લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
About the Author
